04/03/2020

Wszystko o konstytucji kwietniowej

Konstytucja kwietniowa jest ustawą zasadniczą, która została przyjęta 23. kwietnia 1935 roku. Projekt konstytucji został uchwalony większością 260 głosów w obecności 399 posłów, a następnie podpisany przez ówczesnego prezydenta Ignacego Mościckiego. Pierwsze 10 artykułów dokumentu dotyczy zasad ustrojowych państwa. Dokument ten znacznie uniezależnia prezydenta od innych organów władzy państwowej. Podstawą uchwalenia konstytucji były tezy sporządzone przez wicemarszałka sejmu, Stanisława Cara. Ważnym aspektem konstytucji było zapewnienie szeroko rozumianej wolności obywatelskiej oraz równości wobec prawa. Ujawniało się to w podkreśleniu znaczenia wolności wyznania, sumienia oraz zrzeszania się.

Kompetencje prezydenta w świetle konstytucji kwietniowej

Konstytucja kwietniowa dawała prezydentowi władzę zwierzchnią nad innymi organami państwa, na czele z dwoma izbami parlamentu. Przekazywała mu także uprawnienia do zarządzania siłami zbrojnymi, a jednocześnie chroniła go przed konsekwencjami wydanych aktów urzędowych czy działań niezwiązanych ze sprawowaniem władzy. Do prezydenta należało także mianowanie członków niezawisłych sądów. W świetle konstytucji kwietniowej prezydent miał być wybierany co 7 lat w głosowaniu powszechnym spośród dwóch kandydatów. Jednego z nich wskazywał prezydent ustępujący, drugi kandydat był wybierany przez Zgromadzenie Elektorów. 

Uprawnienia sejmu oraz senatu

Do zadań sejmu należało przede wszystkim zarządzanie budżetem oraz nakładanie podatków. Pełnił on także władzę ustawodawczą oraz obejmował wierzchnią władzę nad rządem, która pozwalała m.in. na to, aby pociągnąć ministrów do odpowiedzialności konstytucyjnej. Senat sprawował władzę ustawodawczą wraz z sejmem, był uprawniony także do składania wotum nieufności dla ministrów. 

Do dziś historycy podkreślają, że konstytucja kwietniowa pozwalała znaleźć kompromis pomiędzy dwiema fundamentalnymi wartościami, jakimi były wolność obywatela oraz autorytet władzy. Wskazywano także na jej nowatorstwo, które tkwiło w prerogatywach przekazanych prezydentowi, a którymi nie mogli się cieszyć osoby spełniające ten urząd w innych krajach ówczesnej Europy i świata. Pełny tekst ustawy konstytucyjnej z dnia 23. kwietnia 1935 roku jest dostępny w bazie Internetowego Systemu Aktów Prawnych. 

W celu zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z witryny ta strona stosuje pliki cookies. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.
Kliknij "Zgadzam się", aby ta informacja nie wyświetlała się więcej.